راهنمای جامع: علت تقه زدن گیربکس اتومات تارا و راههای رفع آن
خودروی تارا اتوماتیک، یکی از محصولات مدرن و پرطرفدار بازار داخلی است که تجربه رانندگی راحتی را به لطف گیربکس اتوماتیک خود فراهم میکند. با این حال، یکی از دغدغههایی که برخی از صاحبان این خودرو با آن مواجه میشوند، احساس ضربه یا «تقه زدن» در هنگام تعویض دنده است. این صدای ناخوشایند و لرزش میتواند لذت رانندگی را از بین ببرد و نگرانیهایی را در مورد سلامت گیربکس ایجاد کند. اما جای نگرانی نیست! در بسیاری از موارد، این مشکل قابل پیشگیری و رفع است.
در این مقاله جامع، قصد داریم به طور کامل و دقیق به بررسی علت تقه زدن گیربکس اتومات تارا بپردازیم. ما شما را با دلایل اصلی این مشکل، از موارد ساده و کمهزینه گرفته تا مشکلات پیچیدهتر، آشنا خواهیم کرد و راهکارهای عملی برای هر کدام ارائه میدهیم.
چرا گیربکس اتوماتیک تارا تقه میزند؟ درک مکانیزم اصلی
قبل از اینکه به سراغ دلایل برویم، بهتر است بدانیم که یک گیربکس اتوماتیک چگونه کار میکند. این سیستم پیچیده از مجموعهای از چرخدندهها، کلاچها، شیرهای برقی و یک واحد کنترل الکترونیکی (که به آن کامپیوتر گیربکس هم میگویند) تشکیل شده است. تمام این اجزا باید با هماهنگی کامل و با کمک فشار روغن هیدرولیک کار کنند تا تعویض دندهها نرم و بدون ضربه انجام شود.
هرگونه اختلال در این هماهنگی، چه از نظر مکانیکی، چه هیدرولیکی (روغن) و چه الکترونیکی، میتواند منجر به درگیری ناگهانی و شدید کلاچها شود. این درگیری شدید همان ضربهای است که شما به عنوان «تقه» احساس میکنید. بنابراین، پیدا کردن علت تقه زدن گیربکس اتومات تارا نیازمند بررسی دقیق تمام این بخشها است.
مهمترین دلایل و علت تقه زدن گیربکس اتومات تارا
در ادامه به تفکیک، مهمترین عواملی که باعث این مشکل میشوند را بررسی میکنیم.
۱. مشکلات مربوط به روغن گیربکس (مایع انتقال قدرت)
روغن گیربکس، حیاتیترین عنصر در سیستم انتقال قدرت اتوماتیک است. وظیفه آن فراتر از روانکاری است؛ خنککاری، تمیزکاری و ایجاد فشار هیدرولیک برای تعویض دندهها نیز بر عهده روغن است.
- سطح پایین روغن گیربکس: اگر سطح روغن از حد استاندارد کمتر باشد، پمپ گیربکس نمیتواند فشار هیدرولیک لازم برای عملکرد صحیح شیرهای برقی و کلاچها را تأمین کند. این کمبود فشار باعث تأخیر در عملکرد و سپس درگیری ناگهانی و شدید اجزا میشود که نتیجه آن یک ضربه محسوس است. نشتی روغن از واشرها یا کاسه نمدهای گیربکس یکی از دلایل اصلی کاهش سطح روغن است.
- کیفیت پایین یا کثیفی روغن: روغن گیربکس به مرور زمان و با کارکرد خودرو، خاصیت خود را از دست میدهد. ذرات فلزی ریز ناشی از سایش قطعات داخلی، در آن معلق شده و آن را آلوده میکنند. این روغن کثیف و اکسید شده نمیتواند به خوبی وظیفه روانکاری و انتقال فشار را انجام دهد. همچنین، این آلودگیها میتوانند مسیرهای باریک عبور روغن در بدنه شیرها (ساعت گیربکس) را مسدود کرده و عملکرد کل سیستم را مختل کنند. این موضوع یکی از شایعترین دلایل به عنوان علت تقه زدن گیربکس اتومات تارا به شمار میرود.
- استفاده از روغن نامناسب: هر گیربکس اتوماتیک برای عملکرد بهینه، به نوع خاصی از روغن با ویسکوزیته و افزودنیهای مشخص نیاز دارد. استفاده از روغنی غیر از آنچه توسط کارخانه سازنده توصیه شده، میتواند به سرعت به اجزای داخلی آسیب زده و باعث بروز مشکلاتی مانند تقه زدن، داغ شدن بیش از حد و فرسایش سریع قطعات شود.
راهکار: به طور منظم سطح و کیفیت روغن گیربکس را بررسی کنید. در کیلومترهای توصیهشده توسط سازنده (معمولاً بین ۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر)، روغن گیربکس را به همراه فیلتر آن به صورت کامل و با دستگاه مخصوص تعویض کنید. همیشه از روغن اصلی و مورد تأیید برای خودروی تارا استفاده نمایید.
۲. مشکلات برقی و نرمافزاری
گیربکسهای مدرن به شدت به سیستمهای الکترونیکی وابسته هستند. یک اختلال کوچک در این بخش میتواند کل عملکرد گیربکس را تحت تأثیر قرار دهد.
- نیاز به بهروزرسانی نرمافزار واحد کنترل گیربکس: در برخی از مدلهای اولیه تارا اتوماتیک، نرمافزار کامپیوتر گیربکس دارای ایراداتی بود که باعث ناهماهنگی در تعویض دنده و ایجاد ضربه میشد. شرکت سازنده معمولاً برای رفع این مشکلات، نسخههای بهروزرسانی شدهای از نرمافزار را ارائه میدهد. این بهروزرسانی میتواند الگوهای تعویض دنده را بهینه کرده و مشکل تقه زدن را به کلی برطرف کند. این مورد یک علت تقه زدن گیربکس اتومات تارا است که به سادگی و با هزینه کم قابل رفع است.
- خرابی سنسورها: گیربکس برای تصمیمگیری در مورد زمان و نحوه تعویض دنده، اطلاعات را از سنسورهای مختلفی مانند سنسور سرعت خودرو، سنسور دور موتور، سنسور دمای روغن و سنسور موقعیت دریچه گاز دریافت میکند. اگر هر یک از این سنسورها اطلاعات غلط یا ناقصی به کامپیوتر گیربکس ارسال کنند، محاسبات آن دچار خطا شده و دستور تعویض دنده در زمان نامناسبی صادر میشود که نتیجهاش ضربه و تقه است.
راهکار: برای بررسی و بهروزرسانی نرمافزار، حتماً به نمایندگیهای مجاز یا تعمیرگاههای تخصصی مراجعه کنید. در صورت مشاهده خطای سنسور در دستگاه عیبیاب، باید سنسور معیوب تعویض گردد.
۳. خرابی شیرهای برقی (سلونوئیدها)
شیرهای برقی قطعاتی هستند که با دریافت دستور از کامپیوتر گیربکس، مسیر عبور روغن پرفشار را به سمت کلاچهای مختلف باز و بسته میکنند. در واقع، این شیرها مجریان اصلی فرآیند تعویض دنده هستند.
اگر یک شیر برقی به دلیل فرسودگی یا ورود آلودگی دچار گرفتگی شود یا بسوزد، نمیتواند به درستی و با سرعت لازم عمل کند. این تأخیر یا عملکرد ناقص باعث میشود فشار روغن به طور ناگهانی به کلاچها برسد و ضربهای شدید در هنگام تعویض دنده ایجاد شود.
راهکار: تشخیص خرابی شیر برقی نیازمند تخصص و تجهیزات عیبیابی است. در صورت تأیید خرابی، این قطعه باید توسط یک متخصص تعویض شود.
۴. مشکلات مکانیکی داخلی گیربکس
این دسته از مشکلات معمولاً جدیتر و پرهزینهتر هستند و اغلب در خودروهایی با کارکرد بالا یا خودروهایی که سرویسهای دورهای آنها نادیده گرفته شده است، رخ میدهند.
- فرسودگی صفحات کلاچ: درون گیربکس اتوماتیک، چندین دسته صفحه کلاچ وجود دارد که با درگیر شدن، دندههای مختلف را ایجاد میکنند. با گذشت زمان، این صفحات دچار سایش میشوند. اگر فاصله بین صفحات بیش از حد استاندارد شود، برای درگیر شدن به زمان و فشار روغن بیشتری نیاز دارند که این امر باعث ایجاد تأخیر و ضربه در تعویض دنده میشود.
- خرابی بدنه شیرها (ساعت گیربکس): ساعت گیربکس یک بلوک فلزی پیچیده با کانالهای متعدد است که شیرهای برقی روی آن نصب میشوند و وظیفه مدیریت جریان روغن را بر عهده دارد. فرسودگی یا ایجاد خراش در این کانالها میتواند باعث نشت فشار داخلی و اختلال در عملکرد کل سیستم شود.
- مشکل در مبدل گشتاور (توربین): مبدل گشتاور قطعهای است که اتصال بین موتور و گیربکس را برقرار میکند. خرابیهای داخلی این قطعه، مانند خرابی کلاچ قفلشونده آن، میتواند باعث ایجاد لرزش و ضربه، به خصوص در سرعتهای پایین یا هنگام شروع حرکت شود.
راهکار: رفع این مشکلات نیازمند باز شدن کامل گیربکس و تعمیر یا تعویض قطعات معیوب توسط یک تعمیرکار متخصص گیربکسهای اتوماتیک است.
۵. خرابی دسته موتورها
گاهی اوقات علت تقه زدن گیربکس اتومات تارا مستقیماً از خود گیربکس نیست! دسته موتورها قطعات لاستیکی-فلزی هستند که موتور و گیربکس را به شاسی خودرو متصل میکنند و وظیفه آنها جذب ارتعاشات و ضربات ناشی از عملکرد پیشرانه است.
اگر یکی از این دسته موتورها، به خصوص دسته موتور زیر باتری که وزن گیربکس را تحمل میکند، پاره یا فرسوده شود، در هنگام تعویض دنده که گشتاور موتور به طور ناگهانی تغییر میکند، مجموعه موتور و گیربکس یک حرکت اضافی و شدید خواهد داشت. این تکان شدید به اتاق خودرو منتقل شده و به صورت یک ضربه یا تقه احساس میشود، در حالی که خود گیربکس ممکن است عملکرد سالمی داشته باشد.
راهکار: وضعیت دسته موتورها را به صورت بصری بررسی کنید و در صورت مشاهده هرگونه پارگی یا لهیدگی، آنها را تعویض نمایید. این کار معمولاً هزینه بسیار کمتری نسبت به تعمیرات گیربکس دارد.
چگونه از بروز مشکل تقه زدن در گیربکس تارا پیشگیری کنیم؟
- سرویسهای دورهای را جدی بگیرید: تعویض به موقع روغن و فیلتر گیربکس مهمترین اقدام پیشگیرانه است.
- رانندگی آرام و اصولی: از شتابگیریهای ناگهانی و معکوسهای سنگین (کیک داون) مکرر خودداری کنید. این کارها فشار زیادی به گیربکس وارد میکند.
- تغییر حالت دنده در توقف کامل: برای تغییر حالت از خلاص به درایو یا دنده عقب، حتماً خودرو را به طور کامل متوقف کرده و پدال ترمز را فشار دهید.
- توجه به علائم اولیه: هرگونه تغییر در عملکرد گیربکس، مانند تأخیر در تعویض دنده یا لرزشهای غیرعادی را جدی بگیرید و برای بررسی به متخصص مراجعه کنید.
جمعبندی و کلام آخر
همانطور که مشاهده کردید، علت تقه زدن گیربکس اتومات تارا میتواند از یک مسئله ساده مانند سطح پایین روغن تا یک مشکل پیچیده مکانیکی متغیر باشد. کلید اصلی در رفع این مشکل، تشخیص صحیح و به موقع است. نادیده گرفتن این ضربهها میتواند به مرور زمان منجر به آسیبهای جدیتر و هزینههای بسیار سنگینتری شود.
توصیه ما این است که در صورت مواجهه با این مشکل، ابتدا موارد سادهتری مانند سطح روغن و سلامت دسته موتورها را بررسی کنید. اگر مشکل برطرف نشد، حتماً به یک تعمیرگاه معتبر و متخصص در زمینه گیربکسهای اتوماتیک مراجعه کنید تا با استفاده از دستگاههای عیبیاب پیشرفته، علت اصلی مشکل را پیدا و آن را به صورت اصولی برطرف نمایند.
نکته مهم برای ساکنین اصفهان: خرابی خودرو، به خصوص مشکلات مربوط به گیربکس، میتواند در هر زمان و مکانی رخ دهد. در صورتی که در اصفهان با مشکل خرابی خودروی خود مواجه شدید و نیاز به کمک فوری داشتید، میتوانید برای دریافت خدمات تخصصی و سریع به وبسایت امداد خودرو اصفهان مراجعه کرده یا با شماره 09139665076 تماس حاصل فرمایید تا کارشناسان مجرب در اسرع وقت به یاری شما بشتابند.
