داشتن وسیله نقلیه شخصی، امروزه به یکی از اجزای جداییناپذیر زندگی روزمره بسیاری از ما تبدیل شده است. از رفتوآمدهای شغلی گرفته تا سفرهای تفریحی و خانوادگی، خودرو نقش حیاتی ایفا میکند. اما همانطور که هر فردی شناسنامه منحصربهفرد خود را دارد، هر خودرویی نیز در ایران دارای یک شماره پلاک است که هویت آن را در سیستم حملونقل کشور مشخص میکند. این شماره پلاک نه تنها برای شناسایی خودرو، بلکه برای تفکیک منطقهای و استانی صاحبان وسایل نقلیه نیز به کار میرود. آشنایی با لیست شماره پلاک استان ها و شهرهای ایران میتواند برای بسیاری از شهروندان، به خصوص کسانی که قصد خرید و فروش خودرو، تعویض پلاک، یا حتی صرفاً کنجکاوی در مورد خودروهای اطراف خود را دارند، مفید باشد.
در این مقاله، قصد داریم به طور جامع به بررسی سیستم شمارهگذاری خودرو در ایران بپردازیم. با ما همراه باشید تا با جزئیات تخصیص شماره پلاک به مراکز استانها و شهرهای مختلف آشنا شوید و درک عمیقتری از این سیستم پیدا کنید.
ریشهها و تاریخچه شمارهگذاری خودرو در ایران
قبل از ورود به لیست شماره پلاک استان ها و شهرهای ایران، بد نیست نگاهی گذرا به تاریخچه این سیستم داشته باشیم. در گذشته، سیستم شمارهگذاری خودروها در ایران به شکل متمرکز و با روشهای متفاوتی نسبت به امروز انجام میگرفت. اما با افزایش چشمگیر تعداد خودروها و نیاز به نظمبخشی بیشتر، سازمان وظیفه راهنمایی و رانندگی (که بعدها به پلیس راهور تغییر نام داد) وظیفه استانداردسازی و مدیریت این فرآیند را بر عهده گرفت.
تغییرات مهمی در طول سالها در سیستم شمارهگذاری رخ داده است. یکی از برجستهترین این تغییرات، معرفی پلاکهای جدید با ساختار و ظاهری متفاوت بود که برای اولین بار در اوایل دهه ۸۰ شمسی شاهد آن بودیم. این پلاکها شامل علائم و حروف مشخصی بودند که اطلاعات مهمی را در خود جای میدادند.
ساختار کلی شماره پلاک خودرو در ایران
قبل از پرداختن به لیست شماره پلاک استان ها و شهرهای ایران، لازم است با ساختار کلی پلاکهای خودرو آشنا شویم. پلاکهای خودرو در ایران عمدتاً از دو بخش حروف و اعداد تشکیل شدهاند. در پلاکهای جدید، این ساختار به شکل زیر است:
- حرف: یک حرف الفبای فارسی که نشاندهنده استان یا منطقه جغرافیایی تخصیص یافته به پلاک است. این حروف توسط پلیس راهور تعیین و تخصیص داده میشوند.
- اعداد: دو رقم اول بعد از حرف، نشاندهنده کد شهر یا منطقهای است که خودرو در آن شمارهگذاری شده است. به عنوان مثال، عدد “۱۱” معمولاً به شهر تهران اختصاص دارد.
- دو حرف لاتین: دو حرف لاتین (مانند YB، ZN و غیره) که برای جلوگیری از تکرار و افزایش تنوع، در کنار اعداد فارسی قرار میگیرند.
- سه رقم: سه عدد سه رقمی که به صورت تصادفی برای هر خودرو تخصیص داده میشود.
- علامت جمهوری اسلامی ایران: نماد پرچم ایران و عبارت “جمهوری اسلامی ایران” در سمت چپ پلاک.
- کد استان (عددی): در برخی از کدهای تخصیص یافته، یک عدد دو رقمی در سمت راست پرچم ایران وجود دارد که کد استان را نشان میدهد. این کدها نیز توسط پلیس راهور تعیین شدهاند.
درک این ساختار به ما کمک میکند تا بتوانیم اطلاعات مربوط به شماره پلاک را بهتر تفسیر کنیم.
نحوه تخصیص شماره پلاک به استانها و شهرها
سیستم تخصیص شماره پلاک در ایران بر اساس یک منطق جغرافیایی و جمعیتی عمل میکند. پلیس راهور، با در نظر گرفتن جمعیت، تعداد خودروها و گستردگی جغرافیایی هر استان، کدهای خاصی را به مراکز استانها و شهرهای پرجمعیت اختصاص میدهد. این سیستم به گونهای طراحی شده است که بتواند نیازهای بلندمدت را نیز پوشش دهد و از تکرار کدها جلوگیری کند.
مهمترین بخشی که در شماره پلاک به استان و شهر اشاره دارد، حرف موجود در ابتدای پلاک و دو رقم اول بعد از آن است. هر حرف، معرف یک یا چند استان و شهرهای تابعه آن است. این حروف به ترتیب الفبایی فارسی تخصیص داده نشدهاند، بلکه بر اساس زمان تخصیص و پراکندگی جغرافیایی انتخاب شدهاند.
لیست شماره پلاک استان ها و شهرهای ایران: بخش اول (حروف الف تا ی)
در ادامه، به تفکیک حروف مورد استفاده در شماره پلاک خودروها و استانها و شهرهایی که به هر حرف اختصاص یافتهاند، میپردازیم. لازم به ذکر است که این لیست بر اساس اطلاعات رایج و معمول است و ممکن است در برخی موارد، تخصیصهای خاص یا تغییراتی جزئی رخ داده باشد. همچنین، برخی از حروف برای شهرهای پرجمعیت و کلانشهرها در نظر گرفته شدهاند و ممکن است یک حرف به چندین شهر یا منطقه جغرافیایی بزرگ خدمت کند.
- حرف الف:
- کدهای شهر (دو رقم اول): ۱۱ (تهران – مرکز)، ۱۲ (تهران)، ۱۳ (تهران)، ۱۴ (تهران)، ۱۵ (تهران)، ۱۶ (تهران)، ۱۷ (تهران)، ۱۸ (تهران)، ۱۹ (تهران)، ۲۰ (تهران)، ۲۱ (تهران)، ۲۲ (تهران)، ۲۳ (تهران)، ۲۴ (تهران)، ۲۵ (تهران)، ۲۶ (تهران – احتمالا برای خودروهای دیپلماتیک یا خاص)، ۲۷ (تهران – احتمالا برای خودروهای دیپلماتیک یا خاص)، ۲۸ (تهران – احتمالا برای خودروهای دیپلماتیک یا خاص)، ۲۹ (تهران – احتمالا برای خودروهای دیپلماتیک یا خاص)، ۳۱ (تهران – احتمالا برای خودروهای دیپلماتیک یا خاص)، ۳۲ (تهران – احتمالا برای خودروهای دیپلماتیک یا خاص).
- کد استان (عددی، سمت راست پرچم): ۵۰ (استان تهران)
- توضیح: حرف “الف” به طور گسترده به استان تهران و شهر تهران اختصاص یافته است. این حرف بیشترین تعداد تخصیص را دارد که نشاندهنده تراکم بالای خودرو در پایتخت است.
- حرف ب:
- کدهای شهر: ۴۱ (خراسان رضوی – مشهد)، ۴۲ (خراسان رضوی – مشهد)، ۴۳ (خراسان رضوی – مشهد)، ۴۴ (خراسان رضوی – مشهد)، ۴۵ (خراسان رضوی – مشهد)، ۴۶ (خراسان رضوی – مشهد)، ۴۷ (خراسان رضوی – مشهد)، ۴۸ (خراسان رضوی – مشهد)، ۴۹ (خراسان رضوی – مشهد)، ۵۱ (خراسان رضوی – مشهد).
- کد استان: ۸۱ (استان خراسان رضوی)
- توضیح: حرف “ب” عمدتاً به استان خراسان رضوی و به خصوص شهر مشهد اختصاص یافته است.
- حرف پ:
- کدهای شهر: ۳۳ (اصفهان – مرکز)، ۳۴ (اصفهان)، ۳۵ (اصفهان)، ۳۶ (اصفهان)، ۳۷ (اصفهان)، ۳۸ (اصفهان)، ۳۹ (اصفهان).
- کد استان: ۳۳ (استان اصفهان)
- توضیح: حرف “پ” و کدهای مربوط به آن، به استان اصفهان و شهرهای این استان اختصاص دارد. اگر خودروی شما در اصفهان دچار مشکل شد، حتماً به سایت امداد خودرو اصفهان مراجعه کنید یا با شماره 09139665076 تماس بگیرید. امداد خودرو اصفهان آماده خدمترسانی به شماست.
- حرف ت:
- کدهای شهر: ۵۲ (خوزستان – اهواز)، ۵۳ (خوزستان – اهواز)، ۵۴ (خوزستان – اهواز)، ۵۵ (خوزستان – اهواز)، ۵۶ (خوزستان – اهواز).
- کد استان: ۶۲ (استان خوزستان)
- توضیح: این حرف به استان خوزستان و شهرهای آن، به خصوص اهواز، اختصاص دارد.
- حرف ث:
- کدهای شهر: ۸۳ (سیستان و بلوچستان – زاهدان)، ۸۴ (سیستان و بلوچستان – زاهدان).
- کد استان: ۲۸ (استان سیستان و بلوچستان)
- توضیح: استان سیستان و بلوچستان با این حرف شناخته میشود.
- حرف ج:
- کدهای شهر: ۶۳ (فارس – شیراز)، ۶۴ (فارس – شیراز)، ۶۵ (فارس – شیراز)، ۶۶ (فارس – شیراز).
- کد استان: ۸۸ (استان فارس)
- توضیح: استان فارس و مرکز آن، شیراز، با این حرف پلاکگذاری میشوند.
- حرف چ:
- کدهای شهر: ۷۳ (آذربایجان شرقی – تبریز)، ۷۴ (آذربایجان شرقی – تبریز)، ۷۵ (آذربایجان شرقی – تبریز).
- کد استان: ۳ (استان آذربایجان شرقی)
- توضیح: این حرف به استان آذربایجان شرقی و تبریز اختصاص دارد.
- حرف ح:
- کدهای شهر: ۱۰ (مازندران – ساری)، ۹۱ (مازندران – ساری)، ۹۲ (مازندران – ساری)، ۹۳ (مازندران – ساری).
- کد استان: ۱۶ (استان مازندران)
- توضیح: استان مازندران با این حرف پلاکگذاری میشود.
- حرف خ:
- کدهای شهر: ۹۴ (زنجان – مرکز)، ۹۵ (زنجان).
- کد استان: ۵۸ (استان زنجان)
- توضیح: استان زنجان با این حرف پلاکگذاری شده است.
- حرف د:
- کدهای شهر: ۸۵ (یزد – مرکز)، ۸۶ (یزد).
- کد استان: ۹۵ (استان یزد)
- توضیح: استان یزد با این حرف شناخته میشود.
- حرف ذ:
- کدهای شهر: ۸۹ (اردبیل – مرکز)، ۹۰ (اردبیل).
- کد استان: ۷ (استان اردبیل)
- توضیح: استان اردبیل با این حرف پلاکگذاری شده است.
- حرف ر:
- کدهای شهر: ۷۶ (کرمانشاه – مرکز)، ۷۷ (کرمانشاه).
- کد استان: ۲۳ (استان کرمانشاه)
- توضیح: استان کرمانشاه با این حرف پلاکگذاری میشود.
- حرف ز:
- کدهای شهر: ۷۸ (خراسان شمالی – بجنورد)، ۷۹ (خراسان شمالی – بجنورد).
- کد استان: ۷۱ (استان خراسان شمالی)
- توضیح: این حرف به استان خراسان شمالی اختصاص دارد.
- حرف ژ:
- کدهای شهر: ۸۲ (سمنان – مرکز)، ۸۷ (سمنان).
- کد استان: ۶۳ (استان سمنان)
- توضیح: استان سمنان با این حرف پلاکگذاری میشود.
- حرف س:
- کدهای شهر: ۵۷ (کردستان – سنندج)، ۵۸ (کردستان – سنندج)، ۵۹ (کردستان – سنندج).
- کد استان: ۱۸ (استان کردستان)
- توضیح: استان کردستان با این حرف پلاکگذاری شده است.
- حرف ش:
- کدهای شهر: ۶۷ (بوشهر – مرکز)، ۶۸ (بوشهر).
- کد استان: ۱۱ (استان بوشهر)
- توضیح: استان بوشهر با این حرف پلاکگذاری میشود.
لیست شماره پلاک استان ها و شهرهای ایران: بخش دوم (ادامه حروف)
ادامه لیست حروف و تخصیصهای استانی و شهری آنها:
- حرف ص:
- کدهای شهر: ۶۹ (چهارمحال و بختیاری – شهرکرد)، ۷۰ (چهارمحال و بختیاری – شهرکرد).
- کد استان: ۱۷ (استان چهارمحال و بختیاری)
- توضیح: استان چهارمحال و بختیاری با این حرف شناخته میشود.
- حرف ض:
- کدهای شهر: ۹۶ (مازندران – ساری)، ۹۷ (مازندران). (توجه: این کدها ممکن است مربوط به مناطق خاص یا دورههای زمانی متفاوت باشد و با “ح” همپوشانی داشته باشد).
- کد استان: ۱۶ (استان مازندران)
- حرف ط:
- کدهای شهر: ۵۵ (خوزستان – اهواز)، ۶۱ (خوزستان). (توجه: این کدها ممکن است مربوط به مناطق خاص یا دورههای زمانی متفاوت باشد و با “ت” همپوشانی داشته باشد).
- کد استان: ۶۲ (استان خوزستان)
- حرف ظ:
- کدهای شهر: ۴۴ (خراسان رضوی – مشهد)، ۵۰ (خراسان رضوی). (توجه: این کدها ممکن است مربوط به مناطق خاص یا دورههای زمانی متفاوت باشد و با “ب” همپوشانی داشته باشد).
- کد استان: ۸۱ (استان خراسان رضوی)
- حرف ع:
- کدهای شهر: ۳۵ (اصفهان – مرکز)، ۴۰ (اصفهان). (توجه: این کدها ممکن است مربوط به مناطق خاص یا دورههای زمانی متفاوت باشد و با “پ” همپوشانی داشته باشد).
- کد استان: ۳۳ (استان اصفهان)
- حرف غ:
- کدهای شهر: ۹۸ (گیلان – رشت)، ۹۹ (گیلان – رشت)، ۱۰۰ (گیلان – رشت).
- کد استان: ۳۴ (استان گیلان)
- توضیح: استان گیلان و مرکز آن، رشت، با این حرف پلاکگذاری شده است.
- حرف ف:
- کدهای شهر: ۲۴ (آذربایجان غربی – ارومیه)، ۲۵ (آذربایجان غربی – ارومیه).
- کد استان: ۲ (استان آذربایجان غربی)
- توضیح: استان آذربایجان غربی با این حرف شناخته میشود.
- حرف ق:
- کدهای شهر: ۲۶ (کردستان – سنندج)، ۲۷ (کردستان). (توجه: این کدها ممکن است مربوط به مناطق خاص یا دورههای زمانی متفاوت باشد و با “س” همپوشانی داشته باشد).
- کد استان: ۱۸ (استان کردستان)
- حرف ک:
- کدهای شهر: ۸۸ (قم – مرکز)، ۷۲ (قم).
- کد استان: ۶۶ (استان قم)
- توضیح: استان قم با این حرف پلاکگذاری میشود.
- حرف گ:
- کدهای شهر: ۸۰ (هرمزگان – بندرعباس)، ۶۵ (هرمزگان).
- کد استان: ۲۵ (استان هرمزگان)
- توضیح: استان هرمزگان با این حرف شناخته میشود.
- حرف ل:
- کدهای شهر: ۸۵ (مرکزی – اراک)، ۸۷ (مرکزی). (توجه: این کدها ممکن است مربوط به مناطق خاص یا دورههای زمانی متفاوت باشد و با “د” همپوشانی داشته باشد).
- کد استان: ۴۴ (استان مرکزی)
- حرف م:
- کدهای شهر: ۷۰ (همدان – مرکز)، ۷۱ (همدان). (توجه: این کدها ممکن است مربوط به مناطق خاص یا دورههای زمانی متفاوت باشد و با “ص” همپوشانی داشته باشد).
- کد استان: ۲۹ (استان همدان)
- توضیح: استان همدان با این حرف پلاکگذاری میشود.
- حرف ن:
- کدهای شهر: ۱۰۰ (کرمان – مرکز)، ۱۰۱ (کرمان).
- کد استان: ۲۴ (استان کرمان)
- توضیح: استان کرمان با این حرف شناخته میشود.
- حرف و:
- کدهای شهر: ۱۱۰ (مرکزی – اراک)، ۱۱۲ (مرکزی – اراک).
- کد استان: ۴۴ (استان مرکزی)
- توضیح: استان مرکزی با این حرف پلاکگذاری شده است.
- حرف ه:
- کدهای شهر: ۱۲۰ (خراسان جنوبی – بیرجند)، ۱۲۱ (خراسان جنوبی – بیرجند).
- کد استان: ۷۵ (استان خراسان جنوبی)
- توضیح: استان خراسان جنوبی با این حرف شناخته میشود.
- حرف ی:
- کدهای شهر: ۱۲۲ (چهارمحال و بختیاری – شهرکرد)، ۱۲۳ (چهارمحال و بختیاری). (توجه: این کدها ممکن است مربوط به مناطق خاص یا دورههای زمانی متفاوت باشد و با “ص” همپوشانی داشته باشد).
- کد استان: ۱۷ (استان چهارمحال و بختیاری)
کدهای خاص و موارد استثنا
همانطور که اشاره شد، سیستم شمارهگذاری خودرو، به خصوص در مورد تخصیص شماره پلاک به استانها و شهرها، دارای پیچیدگیهای خاص خود است. علاوه بر موارد ذکر شده، کدهای خاصی نیز برای خودروهای عمومی (مانند تاکسیها، اتوبوسها، وانتبارها)، خودروهای دولتی، خودروهای امدادی (مانند امداد خودرو اصفهان) و خودروهای نظامی وجود دارد که ممکن است ساختار یا علائم متفاوتی داشته باشند.
همچنین، برخی از حروف ممکن است به طور اشتراکی بین چند استان یا برای مناطق جغرافیایی وسیعتر استفاده شوند. این امر به دلیل نیاز به پوشش دادن تعداد زیاد خودروها و جلوگیری از اتمام کدهای تخصیص یافته صورت میگیرد.
اهمیت آشنایی با لیست شماره پلاک استان ها و شهرهای ایران
آشنایی با لیست شماره پلاک استان ها و شهرهای ایران مزایای متعددی دارد:
- شناسایی مبدا خودرو: با دیدن شماره پلاک یک خودرو، میتوانید تا حدودی تشخیص دهید که این خودرو متعلق به کدام استان یا شهر است. این اطلاعات میتواند در برخی موارد، مثلاً هنگام خرید و فروش خودرو، مفید باشد.
- درک بهتر سیستم پلیس راهور: این آشنایی به شما کمک میکند تا با منطق پشت سیستم شمارهگذاری کشور آشنا شوید و درک بهتری از نحوه مدیریت وسایل نقلیه در سراسر کشور پیدا کنید.
- کمک به تشخیص خودروهای منطقه: در سفرهای بین شهری، ممکن است با دیدن شماره پلاک خودروها، متوجه شوید که بسیاری از خودروها متعلق به همان منطقه یا شهرهای اطراف هستند.
- نکات حقوقی و اداری: در بسیاری از امور اداری و حقوقی مربوط به خودرو، دانستن استان تخصیص پلاک میتواند اطلاعات اولیه مفیدی را در اختیار قرار دهد.
چالشها و راهکارها در سیستم شمارهگذاری
سیستم شمارهگذاری خودرو در ایران، با وجود تلاشهای صورت گرفته، با چالشهایی نیز روبرو است. افزایش مداوم تعداد خودروها، نیاز به بهروزرسانی مداوم کدها و تخصیصهای جدید، و همچنین مدیریت پلاکهای قدیمی، از جمله این چالشها هستند.
با این حال، پلیس راهور همواره در تلاش است تا با استفاده از فناوریهای نوین و بهروزرسانی سیستمها، این فرآیند را بهینه کند. معرفی پلاکهای هوشمند و استفاده از پایگاههای داده جامع، گامهای مهمی در جهت بهبود سیستم شمارهگذاری خودرو در ایران بودهاند.
نکات پایانی
در این مقاله، سعی کردیم مروری جامع بر لیست شماره پلاک استان ها و شهرهای ایران داشته باشیم. به خاطر سپردن دقیق همه کدها و حروف ممکن است دشوار باشد، اما داشتن یک درک کلی از نحوه تخصیص پلاکها به مناطق مختلف، بسیار مفید است.
به یاد داشته باشید که شماره پلاک هر خودرو، بخشی از هویت قانونی آن است و هرگونه دستکاری یا جعل آن جرم محسوب میشود.
در نهایت، اگرچه موضوع اصلی ما شماره پلاک است، اما باید به یاد داشت که در صورت بروز هرگونه مشکل برای خودروی شما، بخصوص در سفرهای خارج از شهر، وجود خدمات امدادی کارآمد بسیار مهم است. همانطور که اشاره شد، اگر خودروی شما در اصفهان دچار مشکل شد، میتوانید با مراجعه به سایت امداد خودرو اصفهان یا تماس با شماره 09139665076، از خدمات اطمینانبخش امداد خودرو اصفهان بهرهمند شوید. این خدمات کمک میکنند تا مشکلات فنی خودروی شما در کمترین زمان ممکن برطرف شود و سفرتان دوباره با آرامش ادامه یابد.
امیدواریم این مقاله، اطلاعات مفیدی را در اختیار شما قرار داده باشد و دغدغه شما در مورد لیست شماره پلاک استان ها و شهرهای ایران را برطرف کرده باشد.
