این روزها، صدای موتور یکی از معضلاتی است که بسیاری از دارندگان خودروهای داخلی با آن دست و پنجه نرم میکنند. اما وقتی صحبت از صدای زیاد موتور xu7p در سورن پلاس به میان میآید، موضوع کمی فرق میکند. اینجا قرار است با یکدیگر، دست به کالبدشکافی این مشکل بزنیم و ببینیم که چرا این موتور که زمانی قلب تپنده پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ بود، اکنون در کالبد سورن پلاس، دچار چالشهای صوتی شده است.
اگر شما هم جزو آن دسته از رانندگانی هستید که از صدای تقتق، ناله یا غرش بیش از حد موتور در اتاق سورن پلاس کلافه شدهاید، خواندن این مقاله به شما کمک میکند تا هم دلیل اصلی این سر و صداها را بفهمید و هم راهکارهای عملی برای کاهش آن پیدا کنید.
نگاهی اجمالی به موتور xu7p و حضور آن در سورن پلاس
پیش از ورود به بحث تخصصی، بد نیست کمی درباره میهمان ناخوانده این خودرو بدانیم. موتور xu7p در واقع همان پیشرانه ۱.۶ لیتری معروف پژو-سیتروئن است که در ایران با نام موتور XU7JP نیز شناخته میشود.
این موتور زمانی بر روی پژو ۲۰۶ تیپ ۵ و ۶ و پژو ۲۰۷ قرار میگرفت و به دلیل ترکیب تکنولوژی قدیمی (سیستم انژکشن) با سرسیلندرهای پیشرفته (HP)، عملکرد قابل قبولی داشت. اما انتقال این موتور به سورن پلاس، که خودرویی سنگینتر و بزرگتر (و از نظر آیرودینامیکی نامتعادلتر) نسبت به ۲۰۶ است، با چالشهایی همراه بوده است.
چرا صدای موتور xu7p در سورن پلاس زیاد است؟ (تحلیل فنی)
صدای زیاد موتور در این خودرو را نمیتوان به یک علت واحد نسبت داد. این مشکل معمولاً ترکیبی از چندین عامل فنی و ساختاری است که در ادامه به مهمترین آنها اشاره میکنیم.
۱. طراحی ذاتی موتور و نوع سوخت
موتورهای قدیمیتر مانند XU7 نسبت به نسل جدید موتورهای EF7 یا حتی موتورهای تویوتا و هیوندای، صدای بیشتری تولید میکنند. این موتورها در دورهای پایین صدای زیادی ندارند، اما با افزایش دور موتور، صدای غرش آنها به شدت به داخل کابین نفوذ میکند. از آنجایی که سوخت بنزین در ایران از کیفیت مطلوبی برخوردار نیست و اکتان آن پایین است، موتور مجبور است برای جبران این کمبود، زودتر از موعد جرقه بزند (Advance شود) که این امر باعث ایجاد صدای “نفرت انگیز تقتق” میشود.
۲. مشکل اگزوز و خروجی صدا (گرفتگی یا کیفیت پایین)
نقش اگزوز در صدای موتور بسیار پررنگ است.
- رسوب گرفتگی: با گذشت زمان، دودههای حاصل از احتراق در اگزوز رسوب میکنند و راه خروج گازها را میبندند. این گرفتگی باعث میشود موتور برای بیرون راندن گازها تقلا کند و صدای ناهنجاری تولید نماید.
- کیفیت پایین اگزوزها: اگزوزهای فابریکی که این روزها روی خودروها نصب میشوند، اغلب فاقد عایقبندی صوتی مناسب هستند و لولههای آنها ممکن است از جنس بیکیفیتی باشند که به سرعت دچار زنگزدگی و ترکخوردگی میشوند.
۳. خرابی یاتاقانها (شاتون یا میللنگ)
اگر صدای موتور بیشتر شبیه به “قیقیق” یا “تق تق” باشد و با بالا رفتن دور موتور شدت بگیرد، باید نگران یاتاقان زدن موتور باشید. موتورهای XU7 نسبت به کیفیت روغن حساس هستند. استفاده از روغن بیکیفیت یا تعویض دیرهنگام آن، باعث میشود فاصله بین یاتاقانها کم شده و فلزات به هم ساییده شوند. این مشکل در خودروهایی مانند سورن که برای حمل بار و مسافر سنگین استفاده میشوند، شایعتر است.
۴. دلکو و وایر شمع (ایراد در جرقهزنی)
در موتورهای کاربراتوری و انژکشنی قدیمی، دلکو وظیفه توزیع برق را بر عهده دارد. اگر دلکو دچار رطوبت یا فرسودگی شود، جرقه با تاخیر یا نامنظم میزند که منجر به انفجارهای ریز و درشت در سیلندر میشود. این انفجارهای ناموزون، صدای تقتق شدیدی در موتور ایجاد میکنند که اغلب با گاز دادن درجا به گوش میرسد. همچنین وایر شمعهای بیکیفیت میتوانند نویز الکتریکی و صوتی ایجاد کنند.
۵. پایههای موتور و عایقبندی کابین
این مورد، یک علت ساختاری است. موتور xu7p در ساختار سورن پلاس با پایههای موتور (Motor Mounts) نصب میشود. اگر لاستیکهای این پایهها خشک شده یا پاره شده باشند، ارتعاشات موتور مستقیماً به شاسی و سپس به کابین منتقل میشود. گاهی اوقات مشکل از خود موتور نیست، بلکه از انتقال بیش از حد لرزش به داخل اتاق است.
۶. صدای گیربکس و کلاچ
در خودروهای دندهای، گاهی اوقات صدایی که به نظر میرسد از موتور است، در واقع از جعبه دنده یا بلبرینگهای کلاچ ناشی میشود. به خصوص در دندههای اول و دوم و هنگامی که پدال کلاچ را رها میکنید، اگر صدای “چچچچ” میشنوید، احتمالاً مشکل از گیربکس است.
تشخیص دقیق علت صدای زیاد موتور xu7p در سورن پلاس
حالا که با دلایل فنی آشنا شدید، وقت آن است که با یک چکلیست ساده، صدای موتور خود را تحلیل کنید:
حالت اول: صدای تقتق در دور آرام (درجا)
- بررسی: صدای تقتق ریز و تند.
- احتمال: مشکل در دلکو، وایر شمعها یا کویل است. همچنین ممکن است سوزن انژکتور دچار گرفتگی شده باشد و سوخت به صورت یکسان پاشیده نشود.
حالت دوم: صدای قیقیق یا فلز به فلز با افزایش دور
- بررسی: با بالا رفتن دور موتور، صدا عمیقتر و تندتر میشود.
- احتمال: یاتاقان زدن موتور. هرچه سریعتر به مکانیکی مراجعه کنید. تعویض به موقع روغن میتواند از تشدید این مشکل جلوگیری کند.
حالت سوم: صدای ناله یا سوت کشیدن
- بررسی: صدایی شبیه به ناله که از انتهای خودرو (ناحیه اگزوز) میآید.
- احتمال: گرفتگی اگزوز در ناحیه کاتالیزور یا پاره شدن لوله اگزوز. همچنین ممکن است ایراد از یاتاقانهای دینام یا پمپ هیدرولیک باشد که با تسمه دینم حرکت میکنند.
حالت چهارم: لرزش شدید کابین همراه با صدا
- بررسی: وقتی موتور روشن است، فرمان یا صندلیها میلرزند.
- احتمال: پایههای موتور خراب شدهاند. این قطعات لاستیکی هستند و با گذشت زمان خشک میشوند.
راهکارهای فنی برای کاهش صدای موتور xu7p در سورن پلاس
پس از تشخیص علت، نوبت به درمان میرسد. در اینجا چند راهکار عملی برای کاهش صدای این موتور در سورن پلاس پیشنهاد میکنیم:
۱. استفاده از روغن موتور با کیفیت و با عدد ویسکوزیته مناسب
این مهمترین نکته است. برای موتور XU7، استفاده از روغنهای تمام سنتتیک با گرید 5W40 یا 10W40 (با استاندارد حداقل SL و بالاتر) توصیه میشود. روغنهای ارزانقیمت، فیلم روغنی لازم را تأمین نمیکنند و باعث ساییدگی یاتاقانها میشوند.
۲. نصب اگزوز با کیفیت و عایقبندی صوتی
جایگزینی اگزوز فابریک با یک اگزوز استاندارد که دارای کاتالیزور اصل و دمپرهای (Bag) مناسب باشد، میتواند تا ۳۰ درصد صدای اضافی را کاهش دهد. اگزوزهای دستساز ارزان، نه تنها صدا را کم نمیکنند، بلکه ممکن است باعث افزایش رزونانس (لرزش) در دورهای خاص شوند.
۳. تعویض پایههای موتور و تسمهها
لاستیکهای پایه موتور را چک کنید. اگر ترک خوردهاند، تعویض آنها هزینه زیادی ندارد اما تأثیر فوقالعادهای در کاهش لرزش و سر و صدای کابین دارد. همچنین تسمه دینام و تسمه تایم را به موقع تعویض کنید؛ تسمههای فرسوده صدای سوت ایجاد میکنند.
۴. عایقبندی کابین (دستگیره درها و کف خودرو)
گاهی اوقات راهحل، فنی نیست بلکه فیزیکی است. نصب فومهای عایق صدا (ندفون) در کف خودرو، داخل درها و حتی کاپوت میتواند نفوذ صدای موتور به داخل کابین را به شدت کاهش دهد. این کار برای خودروهایی مثل سورن که عایقبندی کارخانهای ضعیفی دارند، بسیار مفید است.
۵. تنظیم موتور و سرویس کاربراتور/انژکتور
اگر صدای تقتق دارید، حتماً به یک مکانیکیِ باتجربه در زمینه موتورهای XU7 مراجعه کنید. گاهی تنظیم دقیق سوزن انژکتور، کویل و پیچ گاز (دریچه گاز)، صدای موتور را به طرز چشمگیری کاهش میدهد.
۶. استفاده از سوخت با اکتان بالا (اکتانBoosters)
اگر در شهری زندگی میکنید که بنزین با کیفیت پایین عرضه میشود، استفاده از افزودنیهای اکتان (مثل تترااتیل سرب، البته با احتیاط و طبق دستورالعمل) یا بنزین سوپر، میتواند از صدای پیشاحتراق (Knocking) جلوگیری کند.
تفاوت صدای موتور xu7p در سورن پلاس با پژو ۲۰۶
نکته جالب اینجاست که بسیاری از رانندگانی که از پژو ۲۰۶ به سورن پلاس کوچ کردهاند، از صدای زیاد موتور شکایت دارند. دلیل این امر چیست؟
- فاصله کمتر موتور تا کابین: در ۲۰۶ موتور جلوتر بود و عایقبندی کابین نسبتاً بهتر بود. در سورن، موتور به دلیل فضای محدود سینی موتور، عمیقتر در کابین نفوذ میکند.
- وزن خودرو: موتور XU7 در ۲۰۶ که سبکتر بود، راحتتر دور میگرفت و صدای کمتری تولید میکرد. در سورن، این موتور مدام تحت استرس بار اضافه است و مجبور است در دورهای بالاتر کار کند، در نتیجه صدایش بیشتر میشود.
کلام آخر
صدای زیاد موتور xu7p در سورن پلاس، یک واقعیت تلخ اما قابل کنترل است. این موتور ذاتاً خشن و صدادار است و با توجه به شرایط سوخت و جادههای ایران، توقع شنیدن صدایی نرم مانند موتورهای هیبریدی، اشتباه است.
اما با رعایت سرویسهای دورهای دقیق، استفاده از روغن با کیفیت، عایقبندی کابین و تنظیم درست موتور، میتوانید این صدا را به حداقل برسانید و از رانندگی با این خودروی خانوادگی لذت ببرید.
شما به عنوان راننده سورن پلاس، چه تجربهای از صدای موتور این خودرو دارید؟ آیا راهکار دیگری برای کاهش صدای آن پیدا کردهاید؟ خوشحال میشویم دیدگاهها و تجربیات خود را در قسمت کامنتها با ما و دیگر خوانندگان به اشتراک بگذارید.
